НАЦИОНАЛЕН СОЈУЗ НА ЛИЦА СО ТЕЛЕСЕН ИНВАЛИДИТЕТ НА МАКЕДОНИЈА

Mobile menu

logomob

 

ИЗВЕШТАЈ

за работата на Националниот сојуз на лица со телесен инвалидитет на Македонија - Мобилност Македонија за 2011 година

I. Цели и задачи

Во 2011 година Мобилност Македонија целокупната активност на делување ја насочи кон остварување на целите и задачите предвидени со Програмата за работа, во однос на остварување на правата на лицата со телесен инвалидитет, индивидуална автономија и независност на лицата со телесен инвалидитет, недискриминација, целосно и ефективно учество и вклучување во општествениот живот, еднаквост на можностите и пристапност.

II. Начини на делување

  1. Постојана комуникација со органите на власта и други институции со иницијативи и предлози за остварување на правата на лицата со телесен инвалидитет.
  2. Вложувања на средства за реновирање и опремување на објектите за закрепнување и рехабилитација на членовите на Мобилност Македонија во Охрид.
  3. Изработка на посебен софтвер за евиденција на членовите преку кој брзо и едноставно ќе се филтрираат информациите за структурата на членството. За сите членови постои пристапница со потребни податоци, врз основа на која се внесуваат податоците во софтверот.
  4. Набавена е потребна опрема за работа на Мобилност Македонија и здруженијата.
  5. Успешно се спроведени избори на органи и тела на здруженијта и на Мобилност Македонија за наредниот четиригодишен мандат 2011-2015 година.

III. Промоција и имплементирање на Конвенцијата на ОН

Мобилност Македонија во текот на 2011 година активно учествуваше на повеќе тркалезни маси и трибини за неопходната потреба од ратификување на Конвенцијата на ОН за правата на лицата со инвалидност која беше ратификувана од страна на пратениците на 16-та пленарна седница на Собранието на РМ одржана на 05.12.2011 година.

IV. Рамноправност и дискриминација

Мобилност Македонија со свои укажувања и иницијативи до надлежните државни органи и институции реагираше на сите воочени форми на дискриминација на лицата со телесен инвалидитет во областа на здравствената и социјална заштита, образование, вработување и друго.

V. Подигнување на нивото на свеста

Преку средствата за јавно информирање, сопственото гласило и веб страната, Мобилност Македонија работеше на подигање на јавната свест за способностите и можностите на лицата со телесен инвалидитет, за потребата од создавање услови за нивна целосна интеграција во општеството.

VI. Пристапност

Мобилност Македонија и здруженијата преземаа низа конкретни активности за обезбедување на пристапност на лицата со телесен инвалидитет:

  • преку предлози и иницијативи за измени и дополнувања на прописите;
  • преку укажување на јавните и други институции за обезбедување пристапност до објектите;
  • преку локалната самоуправа;
  • преземени се повеќе други активности (подигнување на јавната свест, информирање на јавноста и друго);
  • залагање за пристапност на новите автобуси за градски сообраќај во Скопје што вроди со конкретни резултати.

VII. Самостоен живот и вкулченост на локалната самоуправа

Мобилност Македонија непосредно преку надлежните министерства, посредно преку здруженијата и локалните самоуправи иницираше поголемо вклучување на локалните органи на власт во остварувањето на правата на лицата со телесен инвалидитет, особено во областа на пристапноста, образованието, вдомувањето и целосно вклучување во општествениот живот.

VIII. Лична подвижност

Мобилност Македонија продолжи и понатаму да бара ослободување за плаќање на данок и царина при набавка на патнички возила за лична употреба и за бенефиции при користење на јавниот меѓуградски сообраќај.

За таа цел:

  • Остварена е средба со министерот за транспорт и врски за решавање на права на лицата со потежок степен на телесен инвалидитет за користење на бенефициите во меѓуградскиот сообраќај, обележување на моторните возила на лицата со телесен инвалидитет и овластување на фирма за изработка на налепница како и за нивна дистрибуција, за уредување и адаптирање на плажите во Охрид за непречено користење од страна на лицата со телесен инвалидитет и за доследна примена на Правилникот за начинот на обезбедување непречен пристап, движење, престој и работа на лицата со инвалидност до и во градбите.
  • Остварени се неколку средби со министерот за труд и социјална работа за обезбедување на добиеното право на надоместок на мобилност, како и за имплементација на Конвенцијата на ОН за правата на лицата со инвалидност;
  • Продолжена е активноста за реализиацијата на правото за ослободување од патарина и паркирање.

IX. Пристап до информации

Лицата со телесен инвалидитет имаат поволности во областа на мобилната телефонија, а одредена група и до бенефиции во фиксната телефонија по повластени услови и цени.

Мобилност Македонија е во постојана комуникација со овластените компании со цел обезбедување услови за пристап до информатичката технологија и интернетот по повластени услови и цени.

X. Почитување на домот и семејството

Мобилност Македонија им помагаше на членовите во остварувањето на правото на дом и семејство преку информирање за нивните права, иницијативи до надлежните органи и со писма на подршка до надлежните органи за членовите кои конкурираа за остварување на право на социјални станови, доколку тоа го побараа.

XI. Здравствена заштита и помагала

Мобилност Македонија има склучено Меморандум за соработка со фондот за здравствено осигурување на Македонија, во кој се предвидува меѓусебна поблиска соработка со цел да се обезбеди преку размена на информации и искуства, средствата за помагала на инвалидите да бидат искористени најрационално односно помагалата со соодветен стандард да се обезбедат за оние лица кои имаат вистинска потреба. Ваков вид на соработка е предвиден и со новиот Закон за јавно здравје. Согласно тоа Мобилност Македонија организираше тркалезна маса на која присуствуваа претставници од ФЗОМ, лекари специјалисти, ортопедски куќи и здруженија на лица со телесен инвалидитет а во врска со новиот Правилник за индикации за остварување на право на ортопедски помагала, со цел да дадеме забелшки и сугестии со образложение за подобрување на положбата за остварување на правото на ортопедски помагала на лицата со телесен инвалидитет.

  • Обезбедена е постојана комуникација со здравствените организации и производителите и дистрибутерите на помагала, заради обезбедување подобри здравствени услуги и помагала на членовите.
  • Обезбеден е соодветен износ на парични средства за помош на членовите при користење на здравствени услуги.
  • Обезбедена е донација во производи за инконтиненција и други ортопедски помагала за членовите на Мобилност Македонија.
  • Оставрени се неколку тематски средби на тема на здравствената заштита.
  • Преку весникот „Феникс 86” обезбедени се постојани информации и совети на членовите од областа на здравствената заштита.

 

XII. Воспитание и образование

Мобилност Македонија активно учествуваше во обезбедување на примена на законските прописи кои се однесуваат за обезбедување на услови за бесплатно образование на лицата со телесен инвалидитет, особено во високото образование, како и за пристапност на образовните институции за овие лица.

Остварена е соработка со одредени образовни институции.

По барање на членовите давана е и непосредна помош со соодветни дописи до образовните институции за остварување на одредени права на лицата.

Мобилност Македонија оствари комуникација со министерството за образование заради решавање на одредени проблеми кои во одредени факултети се јавија за остварување на правото на бесплатно образование на лицата со инвалидност и тоа резултира со комплетно позитивно решение.

 

XIII. Работа и вработување

Мобилност Македонија беше еден од иницијаторите за ревизија и измени на Законот за вработување на инвалидните лица заради елиминирање на низа пројавени негативности во праксата. Постапката за измените и ревизија на законот се во тек.

Мобилност Македонија внимателно ја следи практичната примена на Законот за вработување на инвалиди, а се со цел за поефикасно остварување на правата на лицата со инвалидност.

Обезбедена е комуникација со агенцијта и центрите за вработување и работодавачите заради вработување на членови.

Укажувано е на надлежните органи на случаите на кршење на Законот за вработување на инвалидни лица и правата на лицата со телесен инвалидитет од областа на работните односи.

Обезбедено е постојано информирање на членовите за можностите за вработување и самовработување со користење на бенефициите од законот.

 

XIV. Адекватен животен стандард и социјална заштита

Мобилност Македонија со свои предлози и забелешки активно се вклучи во сите расправи за измена и дополнување на Законот за социјална заштита. Мобилност Македонија категорички и аргументирано ги бранеше правата на лицата со телесен инвалидитет за обезбедување на соодветно ниво на социјани услуги и тоа: постојана парична помош, паричен надомест за помош и нега, посебен додаток, персонална асистенција, додаток за мобилност и институционална заштита. Активностите на овој план продолжуваат во континуитет.

Остварена е постојана комуникација со социјалните установи воопшто и со Заводот во Банско посебно, заради обезбедување подобри услуги на членовите.

Давана е и непосредна помош на членовите за решавање на одредени социјални прашања: станбени, материјални, образовни итн.

Преземени се повеќе други активности од ова област.

XV. Опоравок и рехабилитација на членовите

Во 2011 година Мобилност Македонија обезбеди опоравок и рехабилитација во апартманите во Охрид за над 350 членови со обезбеден паричен надоместок за пат и исхрана. За членовите на Мобилност Охрид и Мобилност Струга обезбеден е опоравок и рехабилитација во Бањата Банско во Струмица и во Бањата Косоврасти во Дебар.

Вложени се средства за набавка на опрема, реноврања и поправки на апартманите заради подобрување на условите за престој во нив.

Остварена е постојана соработка со установите за бањско-климатско лекување и хотелско туристички услуги, заради обезбедување на поповолни услови за одмор и опоравок на членовите и реализација на разни масовни активности на Мобилност Македонија.

XVI. Спорт и рекреација

Успешно се организирани XXIII-те Републички спортски игри на лицата со телесен инвалидитет на Македонија. На истите учествуваа околу 90 спортисти, а истите се одржаа на спортските терени во Струга и во Охрид.

Одржано е XXIII-то Државното првенство во шах за лицата со телесен инвалидитет на Македонија во Банско – Струмица.

Одрден број членови на Мобилност Македонија преку Националната федерација за спорт и рекреација на инвалидите на Македонија – Македонски параолимписки комитет, земаа учество на меѓународни натпревари.

Во Тетово се одржа второто првенство на лица со телесен инвалидитет во табла.

Подржана е организацијата на тренинг камп во стрелаштво од НФСРИМ-МПК со бесплатно сместување на учесниците во апартманите во Охрид.

Помогната е подготовка на врвните спортисти со телесен инвалидитет, со нивно бесплатно сместување во апартманите во Охрид.

 

XVII. Културно забавни активности

Во 2011 година Мобилност Македонија со финансиска подршка од Министерството за култура, успешно ги реализира XVII-те музички средби на лицата со телесен инвалидитет во Банско Струмица.

XVII-те по ред литературни средби на лицата со телесен инвалидитет се одржаа во Охрид.

Организирани се традиционалните квиз натпревари по знаење на лицата со телесен инвалидитет. Оваа година се одржа нивно XVII-то издание и истите се одржаа во Банско Струмица. Учествуваа 17 екипи од 16 здруженија.

Организирана е четиринаестатта по ред традиционална манифестација „Тортијада”, во соработка со Мобилност Струмица.

Денот на лицата со телесен инвалидитет 4-ти Декември се одбележа во организација на Мобилност Охрид. Во рамките на одбележувањето на овој ден беа одбележани и 25 години успешна работа и дејствување на мобилност Македонија.

Стимулирано е литературното творештво на членовите преку весникот „ФЕНИКС 86”.

Организирана е втората меѓународна ликовна колонија, на која учествуваа 14 ликовни уметници од кои двајца од Србија тројца членови на Мобилност Македонија а останатите членови на ДЛУМ. Ликовната колонија продолжи да се организира со цел да се промовира подршката што Мобилност Македонија ја дава за негување и развивање на различните видови уметничко творештво. Покрај тоа колонијата има за цел да се создадат вредни слики кои ќе се понудат на продажба, а прибраните средства ќе се искористат за остварување на програмските активности на Мобилност Македонија.

Одржана е донаторска изложба на уметнички дела насликани од академски уметници и талентирани лица со телесен инвалидитет за време на првата и втората меѓународна сликарска колонија на „Мобилност Македонија”. Сликите беа изложени во Галеријата на Домот на АРМ на 02.12.2012 година со подршка и присуство на Претседателот на РМ, а изложбата претставуваше дел од севкупните активности во рамките на одбележувањето на „3-ти Декември“ – Меѓународниот ден на лицата со инвалидност и „4-ти Декември“ – Денот на лицата со телесен инвалидитет на Македонија.

Во рамките на манифестации организирани од страна на здруженијата, спроведени се различни културно забавни активности. Мобилност Битола го одбележа јубилејот 20 години Културно уметничко друштво „Феникс”.

Мобилност Македонија со своите здруженија земаа учество на Дефилето на Широк Сокак во Битола. Манифестацијата се организираше со цел да се запознае и анимира јавноста и да се изврши притисок врз власта за ратификација на Конвенцијата на ООН за правата на лицата со инвалидност.

XVIII. Тематски работилници

Во 2011 година во соработка со Мобилност Македонија здруженијата организираа две тематски работилници и тоа:

-          Мобилност Штип организира работилница на тема: „Животот со мултипла склероза” и

-         Мобилност Кочани, на тема: „Можностите за вработување на лицата со телесен инвалидитет во јавната администрација”. Втора тема на оваа средба беше „Програма за прекугранична соработка помеѓу Република Македонија и Република Бугарија – IPA CROSS BORDER PROGRAMME.

 

XIX. Информативна дејност

Во 2011 година редовно – на секои три месеци излегуваше весникот на Мобилност Македонија „Феникс 86” во 1200 примероци на 52-56 страници. Истиот покрај на членовите се доставуваше и до сите релевантни државни органи и институции. Интересот за весникот е се поголем што се должи на се побогатата и актуелна содржина и учество на поголем број уредници, дописници и соработници во креирање на весникот.

Отворена е нова веб страната на Мобилност Македонија, www.mobilnost.mk.

За својата работа Мобилност Македонија ја информираше пошироката јавност и преку разни настапи и соопштенија во електронските и пишаните медиуми.

XX.Прописи

Мобилност Македонија активно ги следеше и активно учествуваше со свои предлози, забелешки и сугестии за донесување или изменување и дополнување на прописи значајни за остварување на правата на лицата со телесен инвалидитет од од областа на: здравствената и социјална заштита, вработување, даночни и царински прописи, бариери, образование и друго.

На почеток на годината беше донесен новиот Правилник за индикациите за оставрување на право на ортопедски и други помагала, кој наместо да ја поедностави постапката за корисниците и да воведе поквалитетни ортопедски помагала, предизвика усложнување на постпката за оставрување на правото на ортопедски помагала, кратење на некои права и слично. Поради тоа Мобилност Македонија организираше тркалезна маса на која беа присутни претставници од ФЗОМ, ортопедските куќи, лекари – ортопеди и физијатри од Ортопедската клиника и од Заводот за физикална рехабилитација и претставници од Мобилност Македонија. Остварени се и дополнителни средби со ФЗОМ со цел да се измени делот на Правилникот за ортопедски помагала во корист на чашите членови.

Законот за социјални заштита се дополни со уште едно право за лицата со телесен инвалидитет – додаток за мобилност кој ќе почне да се исплатува од 1 јули 2012 година во износ од 7000 денари а ќе го добиваат лица над 26-годишна возраст и 100% телесен инвалидитет со секојдневно користење на инвалидска количка за придвижување.

Од 1 јануари 2011 година почна да се применува Законот за спречување и заштита од дискриминација, со кој се забранува секаков вид на директна и индиректна дискриминација врз основа на: пол, раса, боја на кожа, припадност на маргинализирани групи, етничка припадност, јазик, социјално потекло, религија, образование, телесна и ментална попреченост, здравствена состојба итн...

Според автентичното толкување во делот на плаќањето на радиодифузна такса од Законот за радиодифузна дејност, радиодифузна такса немаат обврска да плаќаат здруженијата на граѓани бидејќи не се регистрирани согласно Законот за трговски друштва.

Согласно измените и дополнувањата на Законот за јавни патишта, став 3 член 66, возилата кои се ослободени од плаќање на патарина добија налепница за ветробранското стакло која содржи бар код и регистарски број на возилото за кое се однесува ослободувањето.

Македонскиот Парламент ја ратификува Конвенцијата на ОН за лицата со попреченост, со што државата треба да гарантира потполна вклученост, рамноправност и недискриминација на лицата со инвалидност.

Оставрена е средба со министерот за транспорт и врски а во врска со практичната примена на Законот за превоз на патниот сообраќај на лица со телесен инвалидитет, и за практична примена на Правилникот за начинот на обезбедување непречен пристап, движење, престој и работа на лицата со инвалидност до градбите и во градбите и друго.

За сите новини во законските прописи, преку гласилото „Феникс 86” беше информирано и поширокото членство.

XXI. Соработка со други домашни организации

Мобилност Македонија активно беше вклучен во работата на Националниот Совет на инвалидските организации на Македонија и во Националното координативното тело за еднакви можности на лицата со инвалидност во РМ со предлози и иницијативи преку свои претставници во истите. На тој начин Мобилност Македонија и преку овие организации покрена и реализира одредени прашања за правата на лицата со инвалидност.

Мобилност Македонија активно соработуваше и со другите организации на лицата со инвалидност чија целна група се овие лица.

Беше остварена соработка и со други невладини и хуманитарни организации и научни и стручни организации и институции кои работат на полето на заштита на правата на лицата со инвалидност.

XXII. Меѓународна соработка

Мобилност Македонија како членка на FIMITIC активно беше вклучена во неговата работа.

Преку НСИОМ, Мобилност Македонија беше активно вклучен и во работата на Европскиот форум на инвалидите (ЕДФ) со седиште во Брисел. Претставник на Мобилност Македонија учествуваше на конференција на Европскиот форум на инвалиди по повод Светскиот ден на инвалидите 3-ти Декември.

Мобилност Македонија оствари соработка со повеќе меѓународни организации кои имаат седиште во РМ, странски амбасади и друго.

Воспоставени се контакти и со организации од други европски држави

Делегација на Мобилност Македонија на покана од Сојузот на параплегичари на Словенија беше во работна посета во Словенија.

Претставници на Мобилност Македонија учествуваа на меѓународната ликовна колонија во Нови Кнежевац во организација на Здружението на заболени од мултипла склероза на Северно банатскиот округ.

Делегација на Мобилност Македонија присуствуваше на манифестацијата „Златно котле” во Зрењанин во организација на Здружението на параплегичари и квадриплегичари на Северен Банат.

Претставници од Здружението на заболени од мултипла склероза од Северно банатскиот округ во Србија, учествуваа на Втората меѓународна колонија во Охрид, во организација на Мобилност Македонија и на манифестацијата „Тортијада” во Банско-Струмица во ораганизација на Мобилност Струмица..

Претставници од Здружението на параплегичари и квадриплегичари на Северен банат – Србија учествуваа на Музичките средби на телесните инвалиди во банско Струмица.

 

XXIII. Проекти

Апликацијата со проект до Министерството за култура за организирање на музички средби на лицата со телесен инвалидитет беше прифатена од министерството и финансиски подржана.

Аплицирано е до УСАИД Македонија со проект за обезбедување услови за вклучување на децата со телесен инвалидитет во предшколските установи, како и во основното и средното образование.

XXIV Организациони работи и финансирање

Во 2011 година преку Буџетот на РМ остварени се и реализирани финансиски средства од делот на средствата што се прибираат од даноци од игри на среца, а се наменети за финансирање на националните инвалидски организации и нивните здруженија. Средствата беа искористени за реализација на програмските активности, материјални, функционални и други потреби на Мобилност Македонија и здруженијата.

Претседател на Мобилност Македонија,

Бранимир Јовановски